W 2019 roku został zakończony projekt pt. KONSERWACJA I REWITALIZACJA POCYSTERSKIEGO KLASZTORU W TRZEBNICY – POMNIKA HISTORII, CELEM POSZERZENIA OFERTY TURYSTYCZNO-KULTURALNEJ – ETAP I, który obejmował wykonanie kompleksowych prac konserwatorskich i budowlanych w salach, krużgankach oraz w innych pomieszczeniach klasztornych o powierzchni 2618 m², znajdujących się na poziomie parteru klasztoru – wokół wirydarza północnego (tzw. wirydarza św. Jadwigi) oraz w strefach głównych wejść do klasztoru. Projekt obejmował również wieżę północną – od poziomu trzeciej kondygnacji naziemnej.
Pomieszczenia zostały dostosowane do obowiązujących przepisów, również do korzystania przez osoby niepełnosprawne. Wymieniono wszystkie instalacje sanitarne i elektryczne, wykonano instalacje niskoprądowe, w tym system sygnalizacji pożaru. Usunięto elementy wtórne (przegrody, posadzki, zabudowy, listwy na styku ścian i sklepień). W miejsce zdegradowanych okien w krużgankach i dużych salach wykonano nowe na wzór historycznych. Wprowadzono wydzielenia przeciwpożarowe (drzwi, przegrody).
Pracami konserwatorskimi zostały objęte również elementy historyczne, ujawnione w trakcie realizacji zadania, w tym kominki i zamurowane muszle – wnęki w ścianach.
Wyremontowane pomieszczenia klasztorne ogrzewane są pompami ciepła. Zadanie wykonywane było równolegle dzięki dotacji z WFOSiGW.
Przed remontem wnętrza klasztorne były w bardzo złym stanie technicznym: zawilgocone mury, łuszczące się farby, zdegradowane przewody instalacji sanitarnych biegnące po ścianach i sklepieniach, drewniane drzwi, pokryte wieloma warstwami drzwi i szafy wnękowe.
W 2010 roku Zarząd Kongregacji wysłał SOS na ratunek klasztorowi. Od 2011 roku Fundacja dla Ratowania Klasztoru św. Jadwigi „By służyć” pomaga Siostrom Boromeuszkom ratować klasztor w Trzebnicy oraz pracuje na rzecz przywrócenia jego funkcji społecznej i kulturotwórczej.
Po opracowaniu dokumentacji projektowej, uzyskaniu pozwoleń oraz zrealizowaniu w 2012 roku pierwszego etapu remontu dachu klasztoru, Fundacja „By służyć” szukała sposobów pozyskania środków niezbędnych do wykonania koniecznych prac remontowo-konserwatorskich we wnętrzach klasztornych.
Ze względu na rangę pocysterskiego klasztoru w Trzebnicy, od 2014 roku Pomnika Historii, stanowiącego ważny punkt na europejskim szlaku cysterskim, mającego olbrzymie znaczenie dla turystyki kulturalnej i pielgrzymkowej nie tylko krajowej, ale również europejskiej i światowej byliśmy pewni, że wcześniej czy później zostanie ogłoszony nabór wniosków, do którego będziemy mogli aplikować.
W czerwcu 2013 roku pojawiła się „pierwsza gwiazdka” i nadzieja na finansowanie: Fundusze Norweskie. Regulamin był trudny, czas napięty, ale daliśmy radę. W niespełna trzy miesiące 20-osobowy zespół specjalistów, w większości, Wolontariuszy, opracował dokumentację projektową, kosztorysy, Studium wykonalności oraz wniosek, który 30 września, kilka minut przed godziną 24.00 wysłałyśmy z ówczesną Przełożoną Generalną Zgromadzenia – s. M. Claret Król SMCB do Warszawy (w Urzędzie Pocztowym przy rynku wrocławskim). Niestety, nie uzyskaliśmy wówczas dofinansowania.
Realizując kolejne etapy remontu dachu klasztoru śledziliśmy regulaminy kolejnych ogłaszanych programów, na które składaliśmy wnioski.
W 2016 roku złożyliśmy kolejny wniosek na remont pomieszczeń klasztornych, tym razem do funduszy europejskich, do Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Kongregacja uzyskała dotacje, dzięki którym zrealizowaliśmy olbrzymi Projekt, obejmujący prace przygotowawcze, a następnie konserwatorskie i budowlane. Okres realizacji zadania był bardzo krótki. Konieczność wymiany wszystkich pionów instalacji sanitarnych wymagała wyłączenia z użytkowania pomieszczeń klasztornych, zlokalizowanych na poziomie pierwszego piętra. W klasztorze została garstka Sióstr; pozostałe Siostry musiały wyjechać do innych domów zakonnych.
Zadanie realizowane było w olbrzymim tempie pod nadzorem Komisji Konserwatorskiej. Nie udało się pozyskać środków na prace dodatkowe – topowanie sklepień; dlatego Zgromadzenie wykonało topowanie z własnych funduszy.
Dzięki olbrzymiemu wysiłkowi wykonawcy – firmy HARAS, Sióstr Boromeuszek oraz wielu Przyjaciół klasztoru, na czele z Panem Krzysztofem Ruszkiewiczem i Panią Barbarą Nowak-Obelindą – Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, udało się zrealizować zadanie, którego efekt zapiera dech w piersiach.
Dziękuję bardzo Zarządowi Zgromadzenia, że dane mi było prowadzić ten trudny, ale jakże piękny Projekt, którego realizacja stworzyła w samym centrum Trzebnicy, tuż obok bazyliki – Międzynarodowego Sanktuarium Świętej Jadwigi Śląskiej – KLASZTOR NOWYCH MOŻLIWOŚCI, otwarty dla turystów i pielgrzymów, w którym organizowane są liczne wydarzenia kulturalne i edukacyjne: wystawy artystyczne, seminaria, koncerty, spotkania i warsztaty.
W 2002 roku Zgromadzenie utworzyło w klasztorze Muzeum Klasztorne.
Po zakończeniu remontu parteru w 2020 roku otwarta została Kawiarnia „U św. Jadwigi”, a w połowie 2024 r. pokoje Świętej Jadwigi, które można wynająć na pobyt w klasztorze.
Trzebnicki klasztor Sióstr Boromeuszek to przede wszystkim Dom Generalny Kongregacji, w którym Siostry prowadzą liczne Dzieła Miłosierdzia.
Krystyna Klamińska
